Islami dhe Krishterimi:
Cilat Janë Kritere për Zgjedhjen e Fejes së Vërtetë?
Kur një person kërkon fenë e vërtetë, ai duhet të mbështetet në kritere të qarta dhe logjike që ndihmojnë të dallojë mes feve. Këto kritere duhet të jenë të përputhshme me natyrën e shëndoshë të lindur (fitrah) dhe arsyen, dhe duhet të japin përgjigje për pyetjet kryesore në jetë. Ne do të diskutojmë këto kritere duke theksuar Islamin dhe Krishterimin, me një krahasim midis tyre bazuar në tekstet e shenjta dhe logjikën.
-
Një Fe Plotësisht Monoteiste që Nuk Përmban Elemente Politeiste ose Hyjni Njerëzore
Fenia e vërtetë duhet të thërrasë për adhurimin e Zotit, i Vetmi dhe i Papërsëritshëm, pa një partner ose ndërmjetës.
Islami: Thekson unitetin absolut të Zotit:
“Thuaj: ‘Ai është Allahu, [i cili është] Një. Allahu, Mburoja e Përjetshme. Ai nuk lind dhe nuk lindet. Dhe nuk ka asnjë të barabartë me Të.’”
(Surat Al-Ikhlas)
Krishterimi: Paraqet konceptin e Trinisë (Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë). Megjithatë, gjejmë tekste në Bibël që konfirmojnë unitetin e Zotit:
“Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, Zoti është një.” (Marku 12:29)
“Unë jam Perëndi, dhe nuk ka tjetër; Unë jam Perëndi, dhe nuk ka kush si Unë.” (Isaia 46:9)
Një pyetje për reflektim:
Nëse Zoti është një, siç konfirmojnë tekstet, pse Ai paraqitet në Krishterim si tre persona (hipostaza)? Dhe a është kjo në përputhje me natyrën e lindur dhe arsyen?
-
Përputhshmëria me Arsyen dhe Natyrën e Lindur dhe Adhurimi i Drejtpërdrejtë i Zotit
Fenia e vërtetë duhet të përputhet me arsyen dhe logjikën dhe të mos përmbajë kontradikta ose pamundësi intelektuale.
Islami: Mësimet e tij janë të qarta dhe të kuptueshme, dhe harmonizohen me natyrën e shëndoshë të lindur dhe arsyen. Islami sqaron se Zoti është afër shërbëtorëve të Tij, dhe njeriu nuk ka nevojë për ndërmjetës në adhurim:
“Dhe kur shërbëtorët e Mi të të pyesin për Mua – vërtet, Unë jam afër. Unë iu përgjigjem thirrjes së atij që lutet kur Ai më thërret.”
(Surat Al-Baqarah: 186)
Krishterimi: Mbështetet në koncepte si Mëkati Origjinal dhe Pajtimi, të cilat ngrejnë pyetje mbi drejtësinë dhe mëshirën e Zotit. Ai gjithashtu mbështetet në ndërmjetësimin e Krishtit dhe shenjtorëve në adhurim, gjë që ngre pyetje: Nëse Zoti është afër shërbëtorëve të Tij, pse njeriu ka nevojë për ndërmjetës?
Një pyetje për reflektim:
A gjeni gjëra në fenë tuaj aktuale që janë të vështira për t’u besuar ose që kontradiktojnë arsyen?
-
Ruajtja e Teksteve të Shenjta nga Ndryshimi
Fenia e vërtetë duhet të ketë tekstet e saj të shenjta të ruajtura nga ndryshimi dhe modifikimi.
Islami: Kur’ani i Nderuar është i ruajtur nga mbrojtja e Allahut të Lartësuar:
“Vërtet, Ne e kemi shpallur Mesazhin, dhe Ne padyshim do ta ruajmë atë.”
(Surat Al-Hijr: 9)
Krishterimi: Bibla ka pësuar ndryshime me kalimin e kohës. Për shembull:
-
Versione të ndryshme të Biblës përmbajnë ndryshime në numrin e librave dhe teksteve.
-
Tekste si “Ati, Fjala dhe Shpirti i Shenjtë” në Epistolën e Parë të Gjonit (5:7) nuk gjenden në manuskriptet më të vjetra greke.
Një pyetje për reflektim:
Nëse Bibla është fjala e Zotit, pse ka ndryshime midis versioneve të saj? Dhe si mund t’i besohet një teksti që ka pësuar ndryshime?
-
Fenia Ndërtohet mbi Dëshmi dhe Argumente të Verifikueshme
Fenia e vërtetë duhet të ofrojë dëshmi të qarta që është nga Zoti, qoftë racionale, shkencore ose historike.
Islami: Kur’ani i Nderuar përmban mrekulli shkencore, gjuhësore dhe historike që provojnë se është nga Zoti.
-
Mrekullia shkencore: Fazat e zhvillimit embrional:
“Pastaj e bëmë pikën e farës një masë ngjitëse, dhe masën ngjitëse e bëmë një copë [mishi].”
(Surat Al-Mu’minun: 14)
-
Mrekullia historike: Përmend ngjarje që nuk njiheshin në kohën kur Kur’ani u shpall.
-
Mrekullia retorike: Kur’ani i Nderuar sfidoi arabët në elokuencën dhe retorikën e tyre, dhe ata nuk mundën të prodhonin asgjë të ngjashme:
“Thuaj: ‘Nëse njerëzit dhe xhindët do të mblidheshin për të prodhuar diçka të ngjashme me këtë Kur’an, ata nuk do të mund të prodhonin diçka të ngjashme me të.’”
(Surat Al-Isra: 88)
Krishterimi: Nuk përmban mrekulli shkencore ose gjuhësore në Bibël.
Një pyetje për reflektim:
Nëse Bibla është nga Zoti, pse nuk përmban shenja mrekullibërëse që e provojnë këtë?
-
Mesazhi Universal
Fenia e vërtetë duhet të jetë një mesazh universal i drejtuar të gjithë njerëzve, pa marrë parasysh racën, gjuhën ose kohën.
Islami: Një mesazh universal:
“Dhe Ne nuk të kemi dërguar ty, [o Muhammad], përveçse si mëshirë për botët.”
(Surat Al-Anbiya: 107)
Krishterimi: Filloi si një mesazh i drejtuar vetëm Fëmijëve të Izraelit. Krishti, paqja qoftë mbi të, thotë:
“Nuk u dërgova përveç deleve të humbura të shtëpisë së Izraelit.” (Mateu 15:24)
“Mos shkoni midis johebrenjve dhe mos hyni në asnjë qytet të Samaritëve, por shkoni tek delet e humbura të shtëpisë së Izraelit.” (Mateu 10:5–6)
Një pyetje për reflektim:
Nëse mesazhi i Krishtit ishte i drejtuar vetëm Fëmijëve të Izraelit, si mund të konsiderohet mesazh universal?
-
Përgjigja për Pyetje Eksistenciale
Fenia e vërtetë duhet të ofrojë përgjigje të qarta për pyetjet kryesore të jetës:
-
Nga vijmë?
-
Pse jemi këtu?
-
Ku po shkojmë?
Islami: Ofron përgjigje të qarta:
“Dhe nuk krijova xhindët dhe njerëzit përveçse për të Më adhuruar Mua.”
(Surat Adh-Dhariyat: 56)
“Kushdo që bën një të mirën e peshës së një grimce, do ta shohë atë, dhe kushdo që bën një të keqe të peshës së një grimce, do ta shohë atë.”
(Surat Az-Zalzalah: 7–8)
Krishterimi: Mbështetet në idenë e Mëkatit Origjinal dhe Pajtimit, që ngre pyetje mbi drejtësinë e Zotit.
Një pyetje për reflektim:
Nëse Zoti është i drejtë, pse Ai e mban njerëzimin përgjegjës për një mëkat që nuk e ka kryer?
-
Profeti dhe Shembulli i Mirë
Fenia e vërtetë duhet të ofrojë një profet ose pejgamber që përfaqëson një shembull të mirë në moral dhe sjellje.
Islami: Profeti Muhammad ﷺ është shembull i plotë për njerëzimin:
“Vërtet, për ju ka pasur në Pejgamberin e Allahut një model të shkëlqyer.”
(Surat Al-Ahzab: 21)
Krishterimi: Krishti, paqja qoftë mbi të, konsiderohet Perëndi ose Biri i Perëndisë, gjë që ngre pyetje mbi mundësinë e ndjekjes së shembullit të tij si njeri.
Një pyetje për reflektim:
A mund të jetë Zoti një shembull për njerëzit?
Rëndësia e Këtyre Kritereve
Këto kritere ndihmojnë një person të dallojë mes feve të vërteta qiellore dhe feve tokësore të krijuara nga njerëzit. Islami i përmbush këto kritere në mënyrë të shkëlqyer, gjë që e bën atë fenë e vërtetë që përputhet me natyrën e lindur dhe arsyen.
Përfundim
Kur krahasojmë Islamin dhe Krishterimin bazuar në këto kritere, gjejmë se Islami jep përgjigje të qarta dhe bindëse për të gjitha këto pika:
-
1. Monoteizëm i pastër
-
2. Përputhshmëri me arsyen dhe natyrën e lindur
-
3. Ruajtja e teksteve të shenjta
-
4. Dëshmi dhe argumente të verifikueshme
-
5. Mesazh universal
-
6. Përgjigje për pyetje eksistenciale
-
7. Profeti dhe shembulli i mirë
Një pyetje për reflektim përfundimtare:
Nëse do të gjenit një fe që i përmbush këto kritere qartë dhe logjikisht, a do të ishit i gatshëm ta ndiqnit atë?